elisa testi ne demek?

ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay), antikor veya antijenlerin varlığını ve miktarını tespit etmek için kullanılan bir biyokimyasal analiz tekniğidir. Genellikle tıbbi teşhis, immünoloji, gıda güvenliği ve çeşitli biyoteknolojik araştırmalarda yaygın olarak kullanılır.

ELISA'nın Temel Prensipleri:

ELISA, temelde bir enzimin reaksiyonu yoluyla renk değişikliği yaratarak, hedef molekülün varlığını belirlemeye dayanır. Bu renk değişikliği, spektrofotometrik olarak ölçülerek, hedef molekülün konsantrasyonu hakkında bilgi sağlar.

ELISA'nın Çeşitleri:

  • Direkt ELISA: Antijen doğrudan ELISA plakasına bağlanır ve antikor ile etkileşime girer.
  • İndirekt ELISA: Antijen plakaya bağlanır, ardından primer antikor ve enzime bağlı sekonder antikor eklenir.
  • Sandviç ELISA: Antijen, iki antikor arasında "sıkıştırılır". Yakalama antikoru plakaya bağlanır, antijen eklenir ve ardından algılama antikoru eklenir.
  • Kompetitif ELISA: Antijen ve standart antijen rekabet eder ve sonuçlar ters orantılıdır.

ELISA'nın Uygulama Alanları:

  • HIV gibi bulaşıcı hastalıkların teşhisi
  • Hormon seviyelerinin ölçümü
  • Alerjen tespiti
  • Gıda güvenliği testleri (örneğin, toksin tespiti)
  • İlaç araştırmaları ve geliştirme

ELISA Testinin Aşamaları:

  1. Plaka hazırlığı (antijen veya antikor kaplama)
  2. Bloke etme (özgül olmayan bağlanmayı önleme)
  3. Numune ekleme ve inkübasyon
  4. Antikor ekleme ve inkübasyon
  5. Enzime bağlı antikor ekleme ve inkübasyon (indirekt veya sandviç ELISA'da)
  6. Substrat ekleme ve renk gelişimi
  7. Renk yoğunluğunun ölçümü (spektrofotometre ile)

ELISA'nın Avantajları:

  • Yüksek hassasiyet ve özgüllük
  • Yüksek verim (çok sayıda numuneyi aynı anda işleyebilme)
  • Nispeten düşük maliyet
  • Kullanım kolaylığı

ELISA'nın Dezavantajları:

  • Adım adım prosedür gerektirir
  • Uygun ekipman gereklidir (örneğin, ELISA okuyucu)
  • Yanlış pozitif veya yanlış negatif sonuçlar riski (prosedüre uyulmaması durumunda)

ELISA Sonuçlarının Yorumlanması:

ELISA sonuçları, renk yoğunluğuna göre yorumlanır. Yüksek renk yoğunluğu, hedef molekülün yüksek konsantrasyonunu gösterirken, düşük renk yoğunluğu düşük konsantrasyonu gösterir. Sonuçlar genellikle standart eğri kullanılarak nicelleştirilir.